IMG-LOGO
ਹੋਮ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ: ਜਿੱਥੋਂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੱਠ ਮੀਲ...

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ: ਜਿੱਥੋਂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੱਠ ਮੀਲ ਦੂਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਸੀ ਤੀਰ

Admin User - Nov 22, 2026 12:33 PM
IMG

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ 'ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਸਾਹਿਬ' ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰੀ ਦਾਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਵੀ ਭਰਦਾ ਹੈ।


ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਸ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 'ਮੋਚੀ ਬਾਗ' ਨਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1707 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੜਾਅ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਵਨ ਕਦਮ ਪੈਣ ਸਦਕਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਭਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ 'ਮੋਤੀ ਬਾਗ' ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।


ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘਟਨਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਕਮਾਨ ਚੜ੍ਹਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਤੀਰ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਮੀਲ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪਲੰਘ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਵੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਜਾ। ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦਾ।


ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਰਾਮਾਤ ਸਮਝ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦੂਜਾ ਤੀਰ ਚਲਾਇਆ ਜੋ ਪਲੰਘ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਵੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਤੀਰ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਕਰਾਮਾਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੂਰਬੀਰ ਦਾ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਕਰਤੱਬ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ 'ਤੇ 'ਤੀਰ ਅਸਥਾਨ' ਨਾਮਕ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਤੀਰ ਚਲਾਏ ਸਨ।


ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਕਰੋੜ ਸਿੰਘੀਆ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਹ ਦੋ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਦਿੱਖ ਨਾਲ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸੰਨ 1980 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।


ਅੱਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਅਤੁੱਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪੁਖ਼ਤਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਘਰ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (DSGMC) ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Share:

ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਡੈਸਕ

Parminder Singh Jatpuri

Editor in Chief

ਕੱਪੜ ਛਾਣ

Watch LIVE TV
Khabarwaale TV
Subscribe

Get all latest content delivered to your email a few times a month.