ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ 'ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ' ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਬੋਲਾ ਦੇ 900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 223 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ WHO ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 112 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ 11 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਗ ਹੁਣ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 8 ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। WHO ਦੇ ਮੁਖੀ ਟੇਡ ਰੌਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਹਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਸਤੈਦ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਾਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਦੁਰਲੱਭ 'ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ ਸਟ੍ਰੇਨ' ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੋਜ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਖਾਸ ਟੀਕਾ (Vaccine) ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ 30% ਤੋਂ 50% ਤੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਬੋਲਾ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛੂਤਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜਾਂ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਸਕਾਰ ਇਸ ਲਾਗ ਨੂੰ ਬਲਦੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਇਟੂਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਹੁਣ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੀਵੂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਲਦੀ 'ਤੇ ਘਿਓ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਾਗੀ ਸਮੂਹਾਂ (ਜਿਵੇਂ M23) ਵੱਲੋਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੋਂਗਬਵਾਲੂ ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਇਲਾਜ ਟੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ ਭੱਜ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਂਗ ਇਬੋਲਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ।
ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ:
ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਾਂਗੋ, ਯੂਗਾਂਡਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਕੋਵਿਡ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਥਰਮਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ (Isolate) ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ 90 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਾਤਰੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, EU ਨੇ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫ਼ਰੀਕਾ CDC ਨੂੰ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ (ਲਗਭਗ 22 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਯੂਗਾਂਡਾ ਤੋਂ ਬੰਗਲੁਰੂ ਪਰਤੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵਾਇਰੋਲੋਜੀ (NIV) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇਬੋਲਾ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸੰਨ 1976 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖੂਨ, ਸਰੀਰਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਬੁਖਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਰਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਲੇਰੀਆ ਵਰਗੇ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ CDC ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ 9 ਦੇਸ਼ਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਅੰਗੋਲਾ, ਕੀਨੀਆ, ਰਵਾਂਡਾ ਅਤੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ) ਨੂੰ 'ਹਾਈ-ਰਿਸਕ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Get all latest content delivered to your email a few times a month.
