ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੜ੍ਹ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਂਝੀ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਡੇਟਾ ਸਾਂਝਾਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਨੇਪਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਲਾਰਜ ਡੈਮਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਸਹੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ—ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਲੈਂਡ ਜ਼ੋਨਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਉਸਾਰੀ ’ਤੇ ਰੋਕ।
ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਜਾਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਫਟਣ ਵਰਗੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠਲੇ ਦਰਿਆਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਅਸਰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੀਂਹ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ ਕਿ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹੇ। ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤਿਆਰੀ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Get all latest content delivered to your email a few times a month.
