ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ: ਈਰਾਨ ਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਖ਼ਤਮ, ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਵੀ '90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਖ਼ਤਮ'

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਤਣਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਹੂਮ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਵੀ ਤਕਰੀਬਨ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ (Gulf Region) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਛਿੜਨ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

'ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼' ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਸਾਂਝੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, "ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨੇਵੀ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਫ਼ੌਜ) ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਏਅਰ ਫੋਰਸ (ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ) ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਐਂਟੀ-ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਟਰੰਪ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਹਰ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।"

ਟਰੰਪ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੋਜਤਬਾ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ '90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਖ਼ਤਮ' ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮੋਜਤਬਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਜਨਾਜ਼ਿਆਂ (ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ ਸਨ।

ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਦਲੇ ਟੈਕਸ ਵਸੂਲੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਟਰੁਥ ਸੋਸ਼ਲ' 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਹੁਣ 'ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਗਾਰਡੀਅਨ' (ਰਾਖੇ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ:

"ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਚਾਹੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਦਾ ਸਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਟਰੰਪ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਜੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿਊਟੀ (ਸ਼ੁਲਕ) ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਨੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਤਨਜ਼ ਕੱਸਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ:

"ਈਰਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦਾ ਅਸਲ ਰਾਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗਾ। 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟੈਕਸ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਦੀ ਉਚਿਤ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਇੱਕਤਰਫ਼ਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 'ਸਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼' ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੇ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ (Global Energy Security) ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।