ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਕਦਮ: 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰੇਜਪਿਲ' ਤਹਿਤ NCB ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ; 182 ਕਰੋੜ ਦੀ 'ਜਿਹਾਦੀ ਡਰੱਗ' ਕੈਪਟਾਗੌਨ ਜ਼ਬਤ

ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿੱਢੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (NCB) ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'X' (ਪਹਿਲਾਂ ਟਵਿੱਟਰ) 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰੇਜਪਿਲ’ (Operation RAGEPILL) ਦੇ ਤਹਿਤ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ‘ਕੈਪਟਾਗੌਨ’ (Captagon) ਨਾਮਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 182 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ 'ਜਿਹਾਦੀ ਡਰੱਗ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰੇਜਪਿਲ' ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 'ਜਿਹਾਦੀ ਡਰੱਗ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ 'ਕੈਪਟਾਗੌਨ' ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਫੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 182 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਿਡਲ ਈਸਟ (ਮੱਧ-ਪੂਰਬ) ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਖੇਪ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਜ਼ੀਰੋ ਟਾਲਰੈਂਸ' (ਸਿਫ਼ਰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ) ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਅੰਦਰ ਵੜਨ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕੈਪਟਾਗੌਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਉਤੇਜਕ (Synthetic Stimulant) ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ ਫੇਨੇਥੀਲਿਨ (Fenethylline) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 'ਅਟੈਂਸ਼ਨ ਡਿਸਆਰਡਰ' (ਧਿਆਨ ਦੀ ਕਮੀ) ਅਤੇ 'ਨਾਰਕੋਲੇਪਸੀ' (ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬਿਮਾਰੀ) ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲਤ ਲੱਗਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਉਤਪਾਦ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਨਸ਼ੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ (ਮਿਡਲ ਈਸਟ) ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਤਸਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ 'ਜਿਹਾਦੀ ਡਰੱਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਖੁਫੀਆ ਇਨਪੁਟਸ ਅਤੇ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਲਈ ਇਸ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।