ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ: ਜੰਗ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਅਨੋਖੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਉਲਝਣ

ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਜੰਗ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ 2026 ਦੇ ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਨੇ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ 1.59 ਲੱਖ ਰੁਪਏ (ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 21 ਮਾਰਚ ਤੱਕ 8 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 1.47 ਲੱਖ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ 'ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼' ਦਾ ਭਰੋਸਾ?

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾੜੀ ਜੰਗ (1990) ਜਾਂ ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ (2003) ਵੇਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਤਸਵੀਰ ਵੱਖਰੀ ਹੈ:

ਡਾਲਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਸੂਲੀ (Profit Booking): ਸਾਲ 2025 ਤੱਕ ਸੋਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 74% ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਢਵਾਉਣਾ (Cash out) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ: ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗਾਹਕਾਂ ਨੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ 75% ਤੱਕ ਘਟਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ।

ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਦੌਰ

ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਚਾਂਦੀ ਨੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਸੂਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। 2025 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 86,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਚਾਂਦੀ 2026 ਵਿੱਚ 3.39 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹੁਣ 2.32 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗਣਿਤ: ਕੀ 2 ਲੱਖ ਪਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋਨਾ?

ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ:

2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੋਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 6,000 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 2,00,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਵੇਟ ਐਂਡ ਵਾਚ' (Wait and Watch) ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕਮੁਸ਼ਤ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।